NHẠC NEW AGE

BBT: Các bạn thân mến. New age là một dòng nhạc xuất hiện gần đây với những cái tên nổi tiếng như: Kitaro, Yanni, Secret garden...

Mời các bạn tham khảo bài viết dưới đây: 

----------------
NEW AGE, NHẠC CỦA THẾ KỶ 21

 Viết về một bộ môn nghệ thuật mới không có sử liệu là một sự liều lĩnh, liều lĩnh nhưng lý thú, vì một mình một chợ, nếu có sơ xuất hay thiếu sót thì cũng xin các bậc thức giả bổ túc để bài biên khảo này được hoàn hảo hơn.

 Trong tất cả bảy bộ môn nghệ thuật : hội hoạ, điêu khắc, kịch nghệ, khiêu vũ, thi ca, âm nhạc, nhiếp ảnh và điện ảnh, theo một số tác giả, thì âm nhạc chưa bao giờ được coi là một nghệ thuật trước khi có nhạc Kỷ Nguyên Mới (New Age music). Nhận xét này sẽ gây nên một cuộc tranh cãi khá hào hứng và cũng khá gay go.

 Công việc trước tiên là phải được chính danh, tức chúng ta phải định nghĩa cho đúng thế nào là nghệ thuật, và sau đó chúng ta thử tìm hiểu cội nguồn của nhạc New Age, và khía cạnh nghệ thuật của nó.

 Nghệ thuật (Art - số ít), theo tự điển Oxford, là sản phẩm của những cái gì đẹp, khéo hay khả năng để làm ra cái đẹp, cái khéo. Ví dụ một phim nghệ thuật là sản phẩm được tạo ra dưới dạng thức phát biểu nghệ thuật khác với phim ảnh thuần một mục đích giải trí.

 Còn nghệ thuật (Arts - số nhiều), được định nghĩa là các bộ môn như ngôn ngữ, văn học, sử học... mà trong số đó có sự cảm thông dự một phần lớn, đối nghịch với khoa học, cực dụng sự chính xác và tính toán.

 Cái khó là nhạc New Age đã được công nhận là sản phẩm của một nghệ thuật lại chưa có trong tự điển văn học nghệ thuật. Khi nói đến New Age, đa số các độc giả sẽ mường tượng đến một bộ môn Tân triết học cũng mang tên New Age liên quan đến những vấn đề siên nhiêu (super-natural) như về thiền quán, soi kiếp cứu rỗi (enlightenment), trị bịnh theo đức tin (faith healing) của các giáo phái (cult) và đồng bóng (medium, psychic)...

 New Age, bộ môn âm nhạc mới còn quá trẻ và sự thưởng ngoạn được dùng cả thính giác lẫn thị giác, lại được mệnh danh là nhạc của kỷ nguyên mới, có nghĩa là chúng ta cảm thấy được màu sắc của âm thanh (the color of music), bộ môn này còn được tặng thêm một mỹ danh nữa là nhạc của thế kỷ hai mươi mốt.

 So với nhạc cổ điển Tây phương thường được phân chia ra làm bốn chuyển động (movements) về giai điệu từ chậm đến nhanh, và đòi hỏi cả một giàn nhạc giao hưởng đại hòa tấu.

 Nhạc New Age không đòi hỏi số lượng nhạc sĩ và nhạc khí, đôi khi chỉ cần vài ba nhạc sĩ, và họ thường hợp tấu theo ứng tác (improvisation), với tất cả nhạc cụ sẵn có, đông cũng như tây, cổ cũng như kim.

 Nhạc cổ điển có đôi khi dùng nhạc khí để tạo các âm thanh cần thiết để yểm trợ opéra chẳng hạn, nhưng chưa bao giờ dùng đến kỹ thuật tạo âm thanh đặc biệt (special effects). Nhạc New Age, ngoài việc sử dụng các nhạc cụ thông thường, họ còn dùng cả bất cứ vật gì có thể tạo nên những âm thanh bất thường (special effects) để được đồng bộ (synchronization) với tiếng sóng tiếng gió gầm thét, tiếng chim kêu vượn hú, tiếng lửa bập bùng, tiếng binh khí chạm nhau, tiếng mưa rơi thác đổ... mà các nhạc khí bình thường không thể nào tạo nên được...

 Nhạc cổ điển có chiều rộng (panoramic, grandeur). Nhạc New Age nhắm vào chiều sâu nhiều hơn (depth, insight), nó thẩm thấu, nó len vào tận các sớ của tâm hồn. Người nhạc sĩ New Age khi viết về hòa âm họ thường chú trọng đến sự hòa điệu, ăn khớp với từng cử động của thiên nhiên, có lẽ vì thế, kỹ nghệ điện ảnh càng ngày càng mướn các nhạc sĩ New Age viết nhạc đệm cho phim ảnh của họ nhiều hơn, để thay thế cho nhạc đệm cổ điển.

 Có một điều chắc chắn hơn cả, là nhạc New Age không có tham vọng thay thế hẳn nhạc cổ điển, vì đa số người thích nhạc New Age đều là những người đã từng say mê âm nhạc cổ điển, hai dòng nhạc cổ kim đó sẽ bổ túc cho nhau và làm giàu thêm cho những tâm hồn yêu nhạc.

 Như trên, tác giả bài này có nói về sự khó khăn khi sưu tầm sử liệu về nhạc New Age. Sự kiện bất thường đó do một sự ly kỳ của lịch sử, mà lại là lịch sử điện ảnh.

 Một bộ môn âm nhạc quá mới đến nỗi chưa có trong tự điển cũng dễ hiểu thôi, vì các nhà làm điện ảnh đều nhìn nhận nhạc New Age mới ra đời năm 1984, cùng một lúc với phim "Sargeant Pepper Lonely Heart's Band Club".

 Lần thứ nhất, điện ảnh đã có công đua vào phim ảnh dòng nhạc gọi là bất qui tắc để hòa điệu với âm nhạc có cả người máy robot, với ban nhạc Rolling Stones, có cả "special effects" tiếng chuông nhà thờ hòa âm với nhạc đám tang với ban nhạc The Bee Gee chơi các bản nhạc của The Beatles

"Nowhere Man", "The Long and Winding Road", "Strawberry Field Forever"...

 Giới điện ảnh đã thấy rõ sự thành công huyền diệu trong loại nhạc mới nầy. Liên tiếp các phim nổi tiếng ăn khách khác được tung ra với số thâu vượt bực như các phim "Odyssey 2001","The Black Hole","Quest of Fire","Stars War", "Return of the Jedi","The Empire Strikes Back", "Back to the Future"... Chỉ cần đọc tên cuốn phim chúng ta cũng có thể hiểu ngay tại sao giới chuyên môn gọi đó là nhạc New Age.

 Nhưng thành công sáng giá nhất cho nhạc New Age phải kể là phim "The Silk Road" (phim tài liệu dài sáu tiếng, xin đừng lộn với phim cùng tên dài 2 tiếng chuyện dã sử kỳ tình bảo vệ kho kinh sách). Với phim này nổi bật lên một thiên tài nhạc New Age, Kitaro, mà tôi sẽ đi vào chi tiết sau. Với tài năng đó, đạo diển Oliver Stone mới đây đã mướn Kitaro viết hòa âm cho phim "Heaven and Earth", một phim về Việt Nam.

 Hơn tất cả mọi khía cạnh đã được đề cập, nhạc New Age có ưu điểm đưa tâm hồn vào đến cả những nẻo hiểm hóc sâu thẳm nhất của con người. Cảm xúc siêu nhiên đã trở thành những thôi thúc cấp bách của những tâm hồn nhạy cảm đã nhàm chán với những âm điệu đã trở nên tầm thường, vì đã bình dân hóa qua thời gian. Ưu điểm cao hơn nữa, là với nhạc New Age, âm thanh được ướp tẩm màu sắc khiến sự rung cảm càng phong phú hơn, cộng thêm yếu tố ngũ hành kim mộc thủy hỏa thổ (five elements) tạo thành những tác động âm thanh kỳ thú, lạ tai, mới mẻ; có lẽ vì thế mà nhạc New Age rất thích hợp với loại vidéo nhạc cảnh như "Light of the Spirit" của Kitaro, "Private Music" của Patrick O'Hearn, "Moon's Shadow", "Shepherd's Moon", "Watermark"của Enja, "Dreams" của Akira Kurosawa...

 Nhạc New Age, với khả năng phong phú, mỗi ngày một khám phá mới cùng với sự tiến bộ vượt bực trong ngành âm thanh điện tử. Những tên tuổi như Kitaro ở trời Ðông, Yanni ở trời Tây, cùng với Sojiro, Kuranesh, Enja, Lucia Hwong, Patrick O'Hearn, John Tesh và biết bao nhiêu thiên tài mới nữa sẽ cống hiến cho chúng ta những rung động tân kỳ trong sự cảm nhận màu sắc của âm thanh.

 Cũng như máy VCR và High Definition TV được phát minh tại Mỹ nhưng hòan hảo và sản xuất hàng loạt trên đất Nhật và khắp địa cầu, nhạc New Age Xuất phát tại Mỹ lại được dân xứ Phù Tang làm nổi tiếng khắp thế giới nhờ một thiên tài âm nhạc : Kitaro.

 Kitaro đã theo học nhạc ở Ðức quốc thời còn trẻ, anh chơi được gần hết các nhạc cụ kể cả các nhạc cụ cổ như dàn trống 300 tuổi và một nhạc cụ hiếm thấy 150 tuổi. Anh đã tổ chức cùng vài nhạc sĩ Mỹ làm một vòng trình diễn trên 26 thành phố lớn của nước Mỹ vào năm 1988. Trong vòng ba tuần lễ, ban nhạc của anh cùng với thông dịch viên đã đi 13,000 miles, ăn ngủ trên xe bus, tất cả vé đều bán sạch không cần cã quảng cáo, cuốn vidéo và CD "Light of The Spirit" mỗi thứ bán trên hai triệu bản. Kitaro còn là người có công lớn trong việc đưa tiếng trống cổ truyền, là quốc nhạc của Nhật, vào nhạc New Age, làm vang danh nước Nhật trên trường quốc tế.

 Trở về Nhật cùng đi với các bạn nhạc sĩ Mỹ, Kitaro đã tổ chức một buổi hòa tấu dành riêng cho toàn các bà đang mang bầu với dụng ý dành riêng cho thế hệ tương lai của nước Nhật.

 Gần 40 tuổi vẫn độc thân, Kitaro cất một căn nhà trên lưng chừng núi Phú Sỉ, với một bộ sưu tập nhạc khí cổ lạ lùng và 11 cái synthethiser-mixer tối tân, nhưng chỗ ở thật sự của anh là một cái lều kiểu mọi da đỏ (tepee), sưởi bằng đá hỏa diệm sơn lót dưới sàn gỗ được hâm nóng; chính trong cái chòi đó anh lắng nghe tiếng động của thiên nhiên để viết nhạc.

 Nổi danh ngang với Kitaro của phương Ðông, bên trời Tây, Yanni đã làm thính giả say mê nhạc New Age với buổi trình diễn vô tiền khoáng hậu tại điện Parthenon, thành phố Athens, Hy lạp. Ðĩa nhạc và vidéo "Yanni Live at The Acropolis" vượt qua số triệu trong thời gian kỷ lục.

 Vốn là một người Mỹ gốc Hy lạp, giấc mơ của Yanni đã thành sự thật, khi anh trở về Hy lạp với trên 200 chuyên viên điện tử, ánh sáng và âm thanh với đoàn quay phim 14 máy thâu dùng kỷ thuật digital 48 băng tần, mất hơn một năm rưỡi để hòan thành cả phần hình ảnh lẫn âm thanh.

Bản "One Man's Dream" (Giấc mơ của một đời người) là bản nhạc mà tôi cho là điển hình nhất của Yanni.

 Cái gì làm nên một bộ môn âm nhạc mới thành công và phát triển quá nhanh như vậy? Một loại nhạc mới, chẳng những được chấp nhận và hoan nghênh đến nỗi tại bất cứ địa phương nào trên tất cả các thành phố lớn của Mỹ đều có một đài phát thanh chuyên trình diễn nhạc New Age.

 Bức phá, xúc tích, phong phú và siêu nhiên. Kích thước của những xung động đã dàn trải qua bên kia biên giới của linh giác nhưng vẫn cân xứng trong sự quân bình (balance) và hoà điệu (harmony). Nhạc New Age đã đưa cảm xúc người thưởng ngoạn lên một trình độ tuyệt đỉnh của thăng hoa, hòa nhập với âm thanh lẫn màu sắc.

 Âm sắc của thời gian, cùng những dấu yêu thời thượng, giao hưởng với huyền thoại, xen lẫn với những âm thanh đẹp như chuyện cổ tích, đã làm sống lại không gian của những giấc mơ thời huyền sử.

 Nhà Vật Lý học ngồi xe lăn người Anh, Stephen Hawking, tác giả "Brief history of Time", "Hawking from the Big Bang to The Black Hole", và "Black Hole and The Baby Universe" đã dùng toán học tính ra the Black Hole mà ông gọi là không gian chiều thứ năm mà có vài tác giả dùng để chứng minh thuyết luân hồi (rebirth cycle, reincarnation).

 Chúng ta tin rằng, vào thế kỷ thứ 21, âm nhạc, với đà tiến triển của kỹ thuật âm thanh digital, sẽ giúp các nhạc sĩ New Age đi xa hơn với vận tốc điện tử, sẽ thực sự cho chúng ta thấy màu sắc của âm nhạc, sau khi đưa âm thanh vượt thời gian, tức không gian chiều thứ tư, để bước vào không gian  chiều thứ năm tức là cõi vô không gian, vô thời gian, nơi đó tất cả chúng ta đều biến thành Lưu Nguyễn, Từ Thức, hoặc Rip Van Winkle. 

Tác giả: Thái Thụy Vi (trinhnu.net)

--------------------------

Mời các bạn thưởng thức bản Felista của Yanni (Đây là bản nhạc Ông viết tặng mẹ của mình. Tên bản nhạc cũng là tên của Người Mẹ)

Và One Man's Dream

HAPPY BIRTHDAY HỒNG ANH 27/8

Tặng Ông Bạn bài hát này. Nhớ hồi đi học bọn mình hay chơi.

HAPPY BIRTHDAY KHÁNH TƯỜNG 25/8

BÌNH YÊN

Bài của một người theo Đạo Phật

Có người đứng trước biển, sóng nhẹ nhàng vỗ về bờ cát, biển bao la và bầu trời xanh thăm thẳm... Bức tranh có vẻ bình yên nhưng trong lòng người chưa chắc đã bình yên.

Có người đứng đầu sóng, ngọn gió, biển cuồn cuộn sóng cao và gió cứ hung hăng hất tung mọi thứ... Họ vẫn bình thản đối diện và chống chọi, rồi trở về bờ an toàn. Sự bình yên, tĩnh tâm luôn giúp họ vượt qua trong những lúc khó khăn nhất.

Vậy bình yên là gì? 1001 cách con người cảm nhận về sự bình yên.. Nói chung chung, đó là khi tất cả mọi thứ đều yên ổn, êm đềm, hòa bình, khi mà lợi ích không bị xâm phạm và ngược lại bản thân không xâm phạm đến lợi ích người khác. Hoặc nhiều người từng định nghĩa theo một cách đơn giản hơn, "Bình yên là... trải qua một ngày làm việc chăm chỉ, ý nghĩa, xách giỏ về nhà, ăn uống, cười nói, xem ti vi, đọc sách, ngủ... Bình yên là khi ta biết vẫn còn có một ngôi nhà nhỏ và những người thân đang chờ ta về... "

Có rất nhiều định nghĩa về sự bình yên, vì mỗi cá thể là một cuộc đời, cuộc đời người này không giống người khác, vì thế sự bình yên trong họ cũng khác.
Làm thế nào để sống bình yên? Đó là một câu hỏi lớn và lại cũng có 1001 cách trả lời khác nhau.

Liệu có thể bình yên khi một ai đó làm ta quá thất vọng, tất cả những gì họ gây ra có thể làm xáo trộn cuộc sống của ta? Ta cảm thấy bất mãn, như một giọt nước làm tràn ly và muốn vứt, muốn hất tung tất cả mọi thứ. Ta tức giận, muốn họ phải khổ sở, ê chề và thất bại. Ta muốn tất cả mọi người đều quay lưng lại với họ, muốn họ phải biết đau như chính những gì ta phải chịu đựng, họ chứ không ai khác phải gánh chịu một kiếp sống đau khổ, dằn vặt gấp nghìn lần họ đã gây ra...

Nhưng, thực tế, họ vẫn sống đầy đủ, thỏa mãn, tự tin, ung dung, thách thức. Thành công đang vẫy gọi và vẫn còn tiếp tục dùng nhiều thủ đoạn để thành công hơn nữa... Có vẻ những ý nghĩ ác ý kia dành cho họ đều vô ích. Họ vẫn ở đó, nhơn nhởn, cười nhạo, đắc thắng, đắc ý, thách thức và quan trọng hơn: họ cố tình gây tổn thương ta và không có ý định ân hận, hối tiếc.

Một sự thật không thể chối cãi, chính ta là người đau khổ nhất, ta không được gì, trách họ, muốn cho họ phải khốn đốn.. tất cả chỉ làm chính bản thân ta mệt mỏi, đánh mất mình và chẳng làm việc gì!

Đạo Phật lấy con người làm gốc. Phật giáo không gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng người. "Cái tốt sẽ mang đến cái tốt, và cái xấu sẽ đem đến cái xấu", "Mỗi hành vi đều có hậu quả của nó" (every action has its reaction). Đó là những quy luật tự nhiên. Theo đó con người "Gieo nhân gì thì sẽ gặt quả nấy". Mọi khổ lạc của con người trong cuộc sống này không phải do ảnh hưởng từ bên ngoài mà là do hành động từ chính con người tạo ra trong thời hiện tại hoặc trong những tiền kiếp hoặc gần hoặc xa.

Không có một đấng thần linh nào có quyền năng cứu rỗi được con người. Phật tử, theo lời Phật dạy, phải tự mình thắp đuốc lên mà đi. Con người phải tự cứu lấy mình. Chúng ta tin rằng bất cứ ai cũng có thể hưởng được niềm hạnh phúc thiên giới nếu họ thực hiện lối sống chân chính.

Khi mà con người có tiền bạc, quyền lực, khi mọi sự trên đời này diễn ra tốt đẹp thì con người thường có cảm giác ít cần đến bạn. Nhưng khi địa vị và sức khỏe suy giảm, con người nhanh chóng nhận ra sự cần thiết của những người bạn... (trích Phật giáo đại chúng - Lê Hữu Tuấn).
Thế đó, đạo Phật từ bi đã thổi vào tâm hồn kẻ đang mang nỗi đau, ý định trả thù... những tư tưởng nhân văn và an lạc để khai sáng.

Con người sinh ra vốn dĩ không ai hoàn hảo, sẽ có những sai lầm mà ta mắc phải, sẽ có lúc ta tự trách, ta tự dằn vặt chính cả bản thân, cuộc sống đưa ta trải qua nhiều điều chông chênh, có cả những mối quan hệ không còn như mong muốn...Thế nhưng cuộc sống này vẫn phải luôn tiếp diễn.

Tôi đi tìm bình yên, tôi loay hoay đi tìm và sau cùng đã tìm thấy. Một điều quan trọng là phải biết chấp nhận và tha thứ, phải học cách tha thứ. Chúng ta không phải là thánh để sẵn sàng bao dung. Trong cuộc sống hằng ngày, đôi khi ngay cả người thân yêu nhất cũng có thể khiến ta đau lòng. Song tha thứ là một việc đáng làm, nó không chỉ mang đến sự khuây khỏa mà còn rất có lợi cho sức khỏe. Hãy tha thứ cho người và cho cả chính mình để sống được thanh thản hơn và tìm về với bình yên 
(trích Học cách tha thứ)
 

--------------------------------------------------------------

MỘT CÂU CHUYỆN CỔ

Sự bình yên

Một vị vua treo giải thưởng cho nghệ sĩ nào vẽ được một bức tranh đẹp nhất về sự bình yên. Nhiều họa sĩ đã cố công thể hiện tài năng của mình.

Nhà vua ngắm tất cả các bức tranh nhưng chỉ thích có hai bức và ông phải chọn lấy một. Một bức tranh vẽ hồ nước yên ả. Mặt hồ là tấm gương tuyệt mỹ vì có những ngọn núi cao chót vót bao quanh. Bên trên là bầu trời xanh với những đám mây trắng mịn màng. Tất cả những ai ngắm bức tranh này đều cho rằng đây là một bức tranh bình yên thật hoàn hảo.

Bức tranh kia cũng có những ngọn núi, nhưng những ngọn núi này trần trụi và lởm chởm đá. Ở bên trên là bầu trời giận dữ đổ mưa như trút kèm theo sấm chớp. Đổ xuống bên vách núi là dòng thác nổi bọt trắng xóa. Bức tranh này trông thật chẳng bình yên chút nào.

Nhưng khi nhà vua ngắm nhìn, ông thấy đằng sau dòng thác là một bụi cây nhỏ mọc lên từ khe nứt của một tảng đá. Trong bụi cây một con chim mẹ đang xây tổ. Ở đó giữa dòng thác trút xuống một cách giận dữ, con chim mẹ đang bình thản đậu trên tổ của mình... Bình yên thật sự.

"Ta chấm bức tranh này! - Nhà vua công bố - Sự bình yên không có nghĩa là một nơi không có tiếng ồn ào, không khó khăn, không cực nhọc. Bình yên có nghĩa ngay chính khi đang ở trong phong ba bão táp ta vẫn cảm thấy sự yên tĩnh trong trái tim. Đó mới chính là ý nghĩa thật sự của sự bình yên".

  

 Thỉnh thoảng bạn cần đi ... họp lớp!

MỪNG SINH NHẬT CHIẾN TÂY 13/8

HAPPY BIRTHDAY MAI 07/8